Chào mọi người, hôm nay tôi muốn chia sẻ một chút về cái vụ dịch trực tuyến từ tiếng Anh sang tiếng Việt mà tôi đã tự mình mày mò. Chẳng phải chuyên gia gì đâu, chỉ là người dùng bình thường, thấy cái gì hay ho thì ghi lại thôi.
Bắt đầu từ nhu cầu thực tế
Chuyện là dạo gần đây tôi có một mớ tài liệu tiếng Anh cần phải đọc hiểu để làm việc. Mà khổ nỗi, tiếng Anh của tôi thì cũng tàm tạm thôi, đọc hiểu được ý chính chứ để mà nuốt trôi hết cả trang dài ngoằng thì cũng hơi oải. Thế là tôi nghĩ ngay đến mấy công cụ dịch trực tuyến cho nó nhanh.
Thử nghiệm ban đầu và những vấp váp
Hồi đó, tôi cũng như nhiều anh em, cứ có tài liệu tiếng Anh là ném thẳng vào Google Dịch cho nhanh. Lúc đầu thì cũng thấy tiện thật, nó ra kết quả vèo vèo. Nhưng mà, dùng nhiều rồi mới thấy, nó tiện thì tiện thật đấy, nhưng mà nhiều khi dịch nó cứ ngang phè phè, đọc chả hiểu gì sất. Nhất là mấy câu dài, cấu trúc phức tạp một tí là y như rằng nó dịch lung tung beng hết cả lên.
Có lần tôi dịch một đoạn hướng dẫn kỹ thuật, nó dịch xong tôi đọc mà muốn khóc luôn, từ ngữ chuyên ngành nó biến thành cái gì đâu không à. Thế là tôi bắt đầu nghĩ, không ổn rồi, phải tìm cách khác thôi.
Tìm tòi các công cụ khác và so sánh
Thế là tôi bắt đầu tìm hiểu thêm. Cũng thử qua vài cái công cụ khác, nghe nói cũng xịn sò lắm. Tôi không tiện kể tên cụ thể ở đây kẻo lại bảo quảng cáo, nhưng nói chung là cũng có vài ba cái tên tuổi trên mạng đấy.
Tôi thử từng cái một, cũng với mấy đoạn văn bản cũ. Tôi nhận thấy là:
- Có công cụ thì dịch thoát ý hơn một chút, câu cú nghe nó xuôi tai hơn.
- Có công cụ thì lại mạnh về dịch mấy từ chuyên ngành, nhưng văn phong lại hơi cứng.
- Lại có cái thì quảng cáo rầm rộ là dùng AI thông minh lắm, nhưng thực tế thì cũng chưa thấy vượt trội hẳn.
Nói chung là mỗi thằng có cái hay riêng, nhưng mà chưa có thằng nào làm tôi thấy hoàn toàn hài lòng cả. Vẫn có những lúc nó dịch ngô nghê, hoặc là dịch sai hẳn ý luôn.
Quá trình thực hành và rút kinh nghiệm của riêng tôi
Sau một thời gian vật lộn, tôi rút ra một điều quan trọng: chẳng có công cụ nào là hoàn hảo 100% cả. Máy móc nó chỉ hỗ trợ phần nào thôi, cái hồn của câu chữ, cái ngữ cảnh sâu xa thì nhiều khi nó chịu chết.
Thế nên, quy trình của tôi bây giờ nó như thế này:
- Đầu tiên, tôi vẫn ném vào một công cụ dịch tự động mà tôi thấy ổn nhất trong số những cái đã thử để có cái sườn. Thường là cái nào cho ra văn phong tự nhiên hơn một chút.
- Sau đó, tôi sẽ đọc kỹ lại bản dịch thô đó. Chỗ nào thấy lấn cấn, ngang ngang là phải đánh dấu lại ngay.
- Tiếp theo là so sánh với bản gốc tiếng Anh. Chỗ nào thấy nghi ngờ thì phải tra từ điển, xem lại ngữ pháp gốc xem nó muốn nói cái gì. Cái này quan trọng lắm, nhiều khi mình hiểu sai ý gốc thì dịch lại cũng sai bét.
- Cuối cùng, chỉnh sửa lại câu cú, từ ngữ cho nó mượt mà, đúng ý, đúng văn phong tiếng Việt. Có khi phải viết lại cả câu, thậm chí cả đoạn luôn.
Đúng là hơi mất công hơn so với việc phó mặc hoàn toàn cho máy, nhưng mà kết quả nó đáng tin cậy hơn nhiều. Ít nhất là mình đọc mình hiểu, người khác đọc cũng không thấy nó buồn cười.
Chia sẻ nhỏ và lời khuyên
Tôi chia sẻ cái quá trình này vì thấy nhiều bạn cũng hay loay hoay giống tôi hồi trước. Cứ nghĩ có công cụ xịn là xong, nhưng không phải vậy đâu. Công cụ chỉ là hỗ trợ thôi, cái chính vẫn là mình phải bỏ công sức ra để kiểm tra và biên tập lại.
Với những tài liệu không quá quan trọng, đọc lướt để nắm ý thì cứ dùng thoải mái. Nhưng nếu là tài liệu cần độ chính xác cao, hoặc dùng cho công việc, giao tiếp với đối tác thì nhất định phải cẩn thận, phải tự mình rà soát lại kỹ càng. Đừng tin tưởng hoàn toàn vào máy móc, kẻo có lúc lại “dở khóc dở cười” đấy.
Nói chung, dịch thuật nó cũng là một kỹ năng cần rèn luyện. Cứ kiên trì mày mò, thử nghiệm nhiều thì sẽ tìm ra cách làm hiệu quả cho riêng mình thôi. Chúc anh em thành công nhé!
Đặt lớp học thử miễn phí
Học tiếng Anh 1 kèm 1 với giáo viên nước ngoài
Sau khi tham gia học thử, bạn có cơ hội nhận được bộ quà tặng miễn phí:
✅ Báo cáo đánh giá trình độ tiếng Anh
✅ 24 buổi học phát âm
✅ 30 phim hoạt hình song ngữ
✅ Bộ thẻ học động từ
